Filatelija kao svedočanstvo o istoriji Užica

Povodom Dana grada Užica, u Istorijskom arhivu Užice otvorena je izložba „Užice kroz filatelističku zbirku Kolje Ljubičića i Predraga Antića“, koja na poseban i dragocen način predstavlja istoriju grada kroz poštanske marke, žigove, dopisnice i drugu filatelističku građu.

Izložba je posebno značajna jer se ove godine navršava 180 godina od izgradnje prve poštanske zgrade u Užicu, koja je otvorena 1846. godine. Istorija poštanskog saobraćaja u našem gradu, međutim, počinje još ranije, a jedan od najznačajnijih sačuvanih tragova je prvi užički poštanski žig iz 1841. godine.

Izložba je rezultat saradnje više institucija, kolekcionara i pojedinaca, a postavku je, na osnovu ustupljenih kolekcija, priredio Dragoljub Ivanović. Poseban doprinos njenoj realizaciji dali su filatelisti Kolja Ljubičić i Predrag Antić, čije dugogodišnje kolekcionarsko iskustvo predstavlja važan doprinos očuvanju kulturnog i istorijskog nasleđa.

Direktor Muzeja PTT Marko Jelić, koji se obratio u ime Pošte Srbije, istakao je da je filatelija mnogo više od sakupljanja maraka, pisama i dopisnica.

Poštanska marka, kako je navedeno, predstavlja dokument jednog vremena – na njoj ostaju sačuvani ljudi, događaji, institucije, gradovi i važni trenuci istorije. Motivi na markama istovremeno svedoče o državnosti, kulturi, umetnosti, nauci, sportu i tradiciji jednog naroda.

Upravo zbog toga, ovakve izložbe imaju posebnu vrednost jer povezuju poštansku istoriju sa kulturom i tradicijom i omogućavaju da se prošlost jednog grada sagleda iz drugačije perspektive.

Posebno je ukazano na značaj rada Kolje Jubičića i Predraga Antića, čije kolekcije i filatelističko iskustvo predstavljaju važan doprinos očuvanju istorijskog nasleđa. Njihov rad, kako je istaknuto, pokazuje da ljubav prema filateliji može da preraste u ozbiljan doprinos kulturi i istoriji.

O istorijskom razvoju poštanske službe u Užicu govorio je Slobodan Šiljković direktor Regionalne radne jedinice Užice, koji je podsetio da izložba obuhvata period od prvih oblika poštanskog saobraćaja do današnjih dana.

Kako je istakao, pre izgradnje prve poštanske zgrade, u Užicu su postojale menzulane – stanice za smenu konja i prenos zvanične pošte. Užička menzulana pominje se u zapisima još 1833. godine, a 1840. godine okružno načelstvo preuzima je u državne ruke. Razvojem poštanskih linija Užice postaje važna tačka na jednom od državnih poštanskih pravaca.

Prvi sačuvani užički poštanski žig nosi datum 29. jul 1841. godine, a poštanska služba se tokom narednih decenija razvijala uporedo sa razvojem samog grada.

Nova poštanska zgrada počela je da se gradi 1845. godine, a prva pošta u Užicu otvorena je 1846. godine. Kroz vreme se pošta selila na različite lokacije i dobijala nove funkcije, pa su u njenim objektima bili šalteri, telegraf, a kasnije i telefonska centrala.

U ime Grada Užica, prisutnima se obratio zamenik gradonačelnice Rajko Radosavljević, koji je istakao da je veliko zadovoljstvo što se izložba otvara upravo u godini u kojoj se obeležava 180 godina od izgradnje prve poštanske zgrade u Užicu i u okviru programa povodom Dana grada.

On je naglasio da izložba pokazuje da filatelija nije samo hobi, već svedočanstvo o ljudima, vremenu, načinu života, komunikaciji i razvoju jednog grada.

Posebno je ukazano na činjenicu da prvi užički poštanski žig iz 1841. godine svedoči o značaju koji je Užice već tada imalo u poštanskim tokovima Srbije.

„Ova izložba nam ne govori samo o pošti. Ona govori o Užicu koje se razvija, povezuje sa drugim gradovima i svetom, o ljudima koji su pisali i primali pisma, o poslovima, putovanjima i svakodnevnom životu naših predaka“, poručeno je na otvaranju.

Radosavljević je istakao da je za grad važno da se ovakve izložbe priređuju jer čuvanje prošlosti nije samo podsećanje na ono što je bilo, već način da bolje razumemo grad koji danas stvaramo i koji ostavljamo budućim generacijama.

On je zahvalio autorima i svima koji su doprineli realizaciji izložbe i pozvao sugrađane da je posete.

Otvaranju izložbe su prisustvovali brojni predstavnici arhivskih i kulturnih institucija, među kojima i predstavnici arhiva iz Srbije i Republike Srpske, kao i gosti iz regiona. Posebno je istaknut značaj saradnje Istorijskog arhiva Užice sa arhivskim ustanovama, Poštom Srbije, muzejima, filatelističkim društvima i kolekcionarima.

IZVOR I FOTO: UZICE.RS